...  منش نیک را می­ستاییم،

                                     پایداری در برابر تاریکی را،

                                                    پایداری در برابر شیون و مویه را .

                                                                                     (یسنا 71، بند17)

... تاریکی بود.... و سرما...

       انسان، در اندیشه­اش مزدا (دانایی) را شناخت. اهورا مزدا (دانای بزرگ) جهان را در اندیشه (وهومن) پدید آورد، در وجدان و بینش شکل داد، در آفرینندگی آشکار کرد و برابر با قانون راستی (اِشا) به گردش گذاشت، تا با هم آهنگی (آرمئیتی) به سوی کمال (هُروتات) و جاودانگی (اَمرتات) پیش رود. و انسان، در این مسیر " شادی " را یافت.

معجزه­ی لبخند بود که پیامداری انسان (زرتشت) را نخستین نشانه شد، و جشنی• بر پا کرد که در حیرت این اعجاز و آتشگاهی برای روشنداشت مسیری که در جستجوی " سؤال بزرگ" فرار رو داشت؛ در رسیدن به کانسار این گوهر انسانیافته، شادی.

... انسان با آتش شادی، تنه­ی غم و ماتم را سوزاند ... ولی ریشه­اش را ...

و انسان دانست که: شادی و شیرینی، رشد و روشنایی، زایش و زندگی، همه سرباز سپاه نیکی­اند (سپنتامینیو) و در خلاف آن سوگ و ماتم، تباهی و تاریکی، تنبلی و تلخی، دروغ و غرور، سپاه شر (انگره مینیو) و نیرنگ اهریمن است. پیامدار گفت از مرگ نهراسید و اگر جسم انسانی به مرگ رسید، «به جهانیان بگو که شما به گیتی، شیون و مویه و گریستن به نادانی مکنید. چه به همان اندازه بدی و سختی به روان مردگانتان رسد.»     «معراج نامه (اردویراف نامه) فصل 16 »

پیامدار در جستجوی هنجار هستی (اِشا) بود، که در جهان جاری است. و به حکم پیامداری­اش در این جستجو تنها نبود و تمام پاک نهادان یارش شدند، تا در این کنکاش، به حیرت برسند و به "سؤال بزرگ" نزدیک شوند و شگفتیهای عظیم­تر؛ و شادی.

او گفت:  جویندگان" اِشا " یابندگان نیکی و پاکی و درستی­اند.

... اما این را نگفت شاید، که یکی از همان هنجارهای ثابت هستی، فراموشکاری انسان است...

و شاید این را هم نگفت که بدی به همان اندازه به انسان نزدیک است که نیکی؛ و شاید گفت نشنیدیم ...

                                                      ... تاریکی ... و سرما ...

و آمد؛ انسانی دیگر (محمد)، پیامدار اینبار از حجاز بود، و با همان نشان اصیل. لبخند، و منش نیک (خلق کریم)، که اعتبار انسانیت بودش.

و او هم پیامهایی داشت برای انسان، همان پیامها:

" انسانهای پاک نمی­میرند. و با شادی در مکانی امن منتظر انسانهای راستین دیگرند. و می­بینیند که پاداششان داده می­شود"                (آل عمران 171-169)

و راه شاد زیستن را همان " اِشا " گفت باز ، و در شگفت شدن، اینبار اما با نام " سنت " :

" هنجار هستی قبل از شما هم برای اقوام دیگر اجرا شده، پس در این جهان بگردید و سرنوشت آنان را ببینید ( تا به " اِشا " پی ببرید) ، و این یک بیان عادی برای مردم عادی است و پندی بزرگ برای آنهایی که ایمان دارند. [و در این راه (جستجوی " اِشا ")] سست نشوید، و غمگین نگردید. چرا که شما برترید اگر [ به درستی راهتان] ایمان داشته باشید ".                          (آل عمران 140-137)

و درجای دیگر " اِشا " را " میزان " می­نامد: " و پروردگار (دانای بزرگ) پس از آفریدن آسمان، قانون را آفرید (نظم را) تا از آن مسیر منحرف نشوید و عدل را به پا دارید."         (الرحمن 10-7)

- اما، همیشه هستند کسانی که گرمای شادی انسانها، یخ اژدهای درونشان را آب می­کند. و شاد بودن را سخت می­کنند. عدالت کم می­شود و بی داد زیاد. شادی کم می­شود و سوگ و ماتم زیاد. بدون آتش شادی، مسیر رشد انسان کور است. انسان کور است.

سپاه اهریمن، سایه­ی سردی و سیاهی و سوگ را می­گسترد و شادی " گناه " می­شود.

شاید نشاندار شدن به نشانه­های پیامداران، و نگاهبانی آتشگاه شادی، " انسان " را زنده نگاه دارد.

                                                                                                                                             ... .                                                                            .  . ..تاریکی ... و سرما...